Mary Ann Shaffer og Annie Barrows. Ingunn Ásdísardóttir þýddi.
Bjartur, 2010

Höfundur skáldsögunnar Bókmennta- og kartöflubökufélagið er breski rithöfundurinn Mary Ann Shaffer. Vegna heilsubrests fékk hún frænku sína, Annie Barrows, sér til aðstoðar við að leggja lokahönd á verkið. Annie sá svo um útgáfu bókarinnar að Mary látinni.

Bókmennta- og kartöflubökufélagið byggist upp á bréfaskriftum milli sögupersónanna. Aðalpersónan er Juliet Ashton, sem er í byrjun bókar árið 1946, að leita að efni í nýja bók. Hún fær þá bréf frá ókunnum manni sem eignast hefur bók sem áður var í eigu skáldkonunnar. Nafn hennar var ritað á saurblaðið og þar sem hún er þekktur pistlahöfundur á hann auðvelt með að hafa upp á henni.

Boltinn fer svo að rúlla þegar í ljós kemur að hinn ókunni maður er félagi í Bókmennta- og kartöflubökufélaginu á Guernsey-eyju á Ermasundi. Skáldkonan kynnist smám saman lífi eyjarbúa í gegnum bréfaskrifin, en á þessum tíma var Guensey undir þýsku hernámi.

Bréfin lýsa mannlegum tilfinningum án þess að vera yfirþyrmandi. Ástandinu er lýst svo lifandi að lesandinn lifir sig inn í söguþráðinn. Fram kemur hversu fólk er ólíkt og gaman að bera saman álit mismunandi persóna á sama einstaklingnum. Einn bréfritarinn hefur viðkomandi upp á háan stall en annar segir hann vera óverjandi og ómerkilegan þjóðfélagsþegn. Við kynnumst því hvernig það er að lifa í hernumdu landi og  hvað fólkið gerir til að gera lífið bærilegra þar sem útgöngubann og vöruskortur eru daglegt brauð. 

Ástin blómstrar þrátt fyrir allt og jafnvel milli einstaklinga úr báðum liðum en það gerir lífið enn flóknara. Lesendur kynnast því að óvinurinn er líka mannlegur, til dæmis er sagt frá því að matur var „óvart“ skilinn eftir á auðfundnum stað. Gott fyrir okkur í eyðsluþjóðfélaginu að lesa um það sem staðreynd að ein kartafla skipti máli í máltíð dagsins.

Að mínu mati er þessi bók frábær lýsing á mannlegum samskiptum. Mér fannst titillinn ekki aðlaðandi og var búin að handfjatla bókina nokkuð oft án þess að nokkur lestraráhugi vaknaði. Ég átti í fyrstu einnig í nokkrum vandræðum við að tengja bréfin einstaklingum því bréfritarar eru svo margir. Það má því segja að útlitið og titillinn hafi ekki hrifið mig en innihaldið olli mér engum vonbrigðum og áhuginn óx með hverju bréfi. Ég mæli því eindregið með bókinni.

Sigurbjörg Björnsdóttir, febrúar 2011.
Sigurbjörg er deildarbókavörður í Ársafni Borgarbókasafns